Uitgangspunten

_CBB5499

Om een RAP-proces te laten slagen, hanteren we de volgende uitgangspunten:

1. Projectcollectiviteit als basis van omgevingsanalyse
Uitgangspunt van de RAP-methode is de ‘projectcollectiviteit’. Elk project creëert een gemeenschap van mensen en organisaties die zonder het project niet zou bestaan, en die zich nauwelijks houdt aan bestuurlijke grenzen. Aan het begin van elk project worden deze personen en organisaties in kaart gebracht. Op deze manier zorgt de RAP-aanpak ervoor dat alle partijen aan de onderhandelingstafel vertegenwoordigd zijn. Een projectcollectiviteit is tijdelijk en valt dus niet samen met een bestaande gemeenschap.

2. Een structurele aanpak voor het betrekken van de omgeving
De RAP-methode werkt vanuit een aantal heldere stappen en biedt daarmee een structuur om de omgeving te betrekken. Voor verschillende onderdelen heeft Tertium specifieke tools ontwikkeld. Dankzij die structuur kan iedere initiatiefnemer van een ruimtelijke project een RAP-proces doorlopen. Bij die structurele aanpak gelden twee uitgangspunten:

Radicale transparantie
De uitkomsten van de inventarisaties moeten voor iedereen gemakkelijk vindbaar zijn. Iedereen moet kunnen controleren of zijn of haar punten al genoemd zijn en hoe ermee omgegaan wordt. Informatie over verloop en inhoud van het proces moeten publiekelijk beschikbaar zijn.

Instappen kan altijd
Degenen die niet vanaf het begin betrokken waren, moeten zich alsnog kunnen aansluiten (zonder dat het proces weer opnieuw begint). Het is zaak om een actieve inspanning te doen om een zo breed mogelijke groep bij het proces te betrekken, zodat het kan uitgestijgen boven een specifieke club actieve bewoners die elkaar al kent.

3. Op tijd beginnen
De RAP-methode biedt de mogelijkheid om een grote groep in een vroeg stadium op een zinvolle manier bij een ruimtelijk project te betrekken. Hoe eerder het proces van start gaat, hoe groter de kans dat het project nog geen grote weerstand heeft opgeroepen. Daarnaast biedt het betrekken van de omgeving in een vroeg stadium de kans rekening te houden met hun wensen en bezwaren in de ontwerp- en planningsfase. Let wel: de RAP-methode is geen ‘open planmethode’. Er moet dus wel altijd sprake zijn van een concreet initiatief. Dat maakt de methode bijvoorbeeld geschikt voor de grotere KGO-initiatieven.

4. Met iedereen communiceren
De RAP-methode gebruikt groepscommunicatie als uitgangspunt. Het proces maakt onderscheid tussen individuele belangen die om een individuele oplossing vragen, en collectieve belangen die betrekking hebben op de gemeenschappelijke kenmerken van een project. Een individueel belang betreft bijvoorbeeld de oprit van een woning die moet worden veranderd als het project doorgaat, een collectief belang de realisering van natuur of een collectieve voorziening. De RAP-aanpak richt zich op die collectieve belangen. Uitgangspunt is zoveel mogelijk gezamenlijk te doen en alle geïnteresseerden kennis te laten nemen van de inhoud van brieven of gespreksverslagen van bijeenkomsten.

5. Afgebakende onderhandelingsruimte
De RAP-methode vraagt vooraf om heldere uitgangspunten vanuit de initiatiefnemers. Waarover kan wel en waarover kan niet onderhandeld of mee-besloten worden? Deze uitgangspunten zijn vooral nodig omdat zonder die ruimte (of wanneer deze niet bekend is), er niet over specifieke elementen van het plan kan worden onderhandeld of mee-besloten waardoor het risico ontstaat dat de gesprekken te algemeen blijven om tot specifieke afspraken kunnen leiden.

6. Benoemen en erkenen van belangen en wensen
Een RAP-document benoemt duidelijk de belangen van alle groepen in de omgeving. Op die manier blijkt duidelijk voor de omgeving dat ook hun belangen worden erkend en onderdeel uitmaken van het proces. Op die manier is een het niet alleen een document waarin afspraken staan maar ook een relationeel contract, i.e. een document dat vormgeeft aan de relaties die door het project ontstaan.

7. Zo specifiek mogelijk
De RAP-methode streeft ernaar om specifieke afspraken over specifieke deelonderwerpen te maken. De methode veronderstelt dat draagvlak voor het project toeneemt, wanneer precies omschreven staat wat er is afgesproken in plaats van in algemene termen.

}}} Lees verder: Stappen